Γράφει η Βικτωρία Ιωσηφίδου
Ένα συγκλονιστικό έργο παρακολούθησαμε
πριν λίγες ημέρες στο Δημοτικό Θέατρο Καλαμαριάς «Σταύρος Κουγιουμτζής». Η
παράσταση είχε φιλανθρωπικό χαρακτήρα, με σκοπό την ενίσχυση του Παιδικού
Χωριού στο Φίλυρο.
Πρόκειται για το έργο «Το Χέρι» της Έφης
Βετουλάκη. Ένα έργο γροθιά στο στομάχι για την παιδική κακοποίηση και τα
στρεβλά στερεότυπα που χτίζονται, πολλές φορές δυστυχώς, στο μυαλό των παιδιών
εξαιτίας των δυσάρεστων και κακοποιητικών συμπεριφορών που μπορεί να βιώσουν. Ξύλο,
απαξίωση, απομόνωση, λεκτική κακοποίηση και άλλα πολλά. Και τότε αυτά τα
παιδιά, που δεν θα λάβουν ποτέ αγάπη και στοργή, γίνονται τα ίδια οι πιο
κακοποιητικοί ενήλικες.
Προκαταλήψεις και απαράδεκτες απόψεις
για τον ανδρισμό, που υποτίθεται ότι εκφράζεται όταν κανείς είναι μάγκας και
νταής και δέρνει. Και πόσο τραγικό είναι όταν όλα αυτά επιβραβεύονται στα μικρά
παιδιά, χτίζοντας στο μυαλό τους λάθος πρότυπα! Το αποτέλεσμα είναι ενήλικες
που βασανίζουν και κακομεταχειρίζονται γυναίκες, και μάλιστα περηφανεύονται γι'
αυτό, θεωρώντας πως μόνο αυτοί ξέρουν το καλό και το σωστό και πώς πρέπει να το
επιβάλλουν. Και πολλές φορές οι ενήλικες αυτοί που δέρνουν και βασανίζουν
μπορεί να φτάσουν ακόμη και στο έγκλημα.
Το έργο έχει μια ευρηματική σύλληψη,
καθώς παρακολουθούμε τη συζήτηση ενός γυναικοκτόνου με μια ψυχίατρο, στην οποία
καλείται σιγά σιγά να αφηγηθεί όλη του τη ζωή και τις τραυματικές εμπειρίες του
από την παιδική ηλικία, μέχρι να φτάσει στο έγκλημα. Τη συζήτηση παρακολουθεί
μια ομάδα ασκούμενων φοιτητών της Ψυχιατρικής.
Η Έφη Βετουλάκη βάζει το μαχαίρι βαθιά
στο κόκαλο και, επί μία και πλέον ώρα, χαστουκίζει την κοινωνία και τις
οικογένειες που επιτρέπουν και αναπαράγουν αυτά τα πρότυπα. Οι θύτες, τελικά,
ίσως είναι και τα μεγαλύτερα θύματα. Θύματα της ίδιας της κοινωνίας που τους
ανέθρεψε και τους θέριεψε.
Με μια πραγματικά διεισδυτική ματιά,
αιχμηρό λόγο και βαθύ συναίσθημα, η συγγραφέας παραδίδει ένα άρτιο κείμενο,
πυκνογραμμένο και καυστικό. Δεν υπάρχει στιγμή που να μη συνταραζόμαστε από τις
απερίγραπτες ατάκες, τις απόψεις και τις αντιλήψεις που έχει υιοθετήσει βαθιά
μέσα του ο άνθρωπος που κακοποιήθηκε σε μικρή ηλικία και αργότερα έγινε
γυναικοκτόνος.
Τον ρόλο του κακοποιημένου και στη
συνέχεια θύτη Λευτέρη αναλαμβάνει ένας έμπειρος ηθοποιός, με βαθύ συναίσθημα
και ενσυναίσθηση. Και σκληραίνει το πρόσωπό του, αγριεύει και γίνεται τόσο
βαθιά πειστικός, δίνοντας μία συνταρακτική ερμηνεία. Είναι ο μοναδικός Πάνος
Μέγγουλης.
Μαζί του, η ίδια η συγγραφέας, Έφη
Βετουλάκη, στον ρόλο της ψυχιάτρου, ήπια και κατευναστική, με το ήρεμο πρόσωπό
της να συσπάται έντονα κάθε φορά που ο Λευτέρης εκφράζει τις αποκρουστικές
απόψεις του. Τέλος, ο Βασίλης Παπαχρήστος πολύ καλός δίπλα τους στον ρόλο του
δεσμοφύλακα.
Στον ρόλο του σκηνοθέτη ο ίδιος ο
πρωταγωνιστής Πάνος Μέγγουλης σκύβει
πάνω στο έργο με πραγματικό νοιάξιμο και το απογειώνει.
Αλήθεια,
ό,τι και να πω, δεν θα μπορέσω να σας μεταδώσω τη δύναμη και τη συγκίνηση αυτής
της παράστασης. Η αρχή είναι πάντοτε ο τόσο ώριμος, ξεκάθαρος, εύστοχος και
αιχμηρός λόγος της συγγραφέως που καταφέρνει να μεταφέρει τα μηνύματα τόσο
αυθόρμητα και χωρίς ίχνος διδακτισμού. Πρόκειται για ένα έργο βαθιά βιωματικό,
που μπορεί να επηρεάσει συνειδήσεις και να αλλάξει συμπεριφορές. Ένα έργο που αξίζει να
δούμε όλοι, για να αναλογιστούμε τα λάθη που γίνονται στην ανατροφή των παιδιών
μας και να αναθεωρήσουμε λανθασμένες τακτικές και χειρισμούς.
Μια παράσταση που θα έπρεπε να δουν και όλοι
οι έφηβοι στα σχολεία, για να πάρουν σημαντικά μαθήματα ζωής. Και καθώς
οργανώνονται παραστάσεις για σχολεία, θα πρότεινα
σε όλους τους διευθυντές των λυκείων να καλέσουν τους ηθοποιούς για μια
παράσταση στα σχολεία τους και σίγουρα, όπως αναφέρουν οι συντελεστές από
προηγούμενες εμπειρίες, θα δουν τεράστιες αλλαγές στις στάσεις και συμπεριφορές
των παιδιών.
Τέλος θα
ήθελα να αναφέρω λίγα λόγια για τη συγγραφέα γιατί νομίζω πώς αξίζει πραγματικά.
Η Έφη Βετουλάκη γεννήθηκε στην Κρήτη και ζει στη Θεσσαλονίκη. Έχει σπουδάσει
μουσικολογία και έχει κάνει μεταπτυχιακές σπουδές στη Διοίκηση πολιτιστικών
μονάδων (ΕΑΠ) και στη Διοίκηση εκπαιδευτικών μονάδων (Διεθνές πανεπιστήμιο). Σήμερα, εργάζεται στην Α/βάθμια Εκπαίδευση ως
εκπαιδευτικός μουσικής. Έχει ασχοληθεί αρκετά χρόνια με τη διεύθυνση
μουσικών συνόλων, τη σύνθεση μουσικής για το θέατρο και πρόσφατα πολύ
επιτυχημένα με τη θεατρική συγγραφή έργων για παιδιά και ενήλικες.
Κάποια από τα σημαντικότερα έργα της είναι τα
παρακάτω. Για παιδιά, «Μία αγαπημένη
οικογένεια», «Μουσικό ταξίδι στην Ελλάδα», «Να σας κεράσουμε λίγο bullying;», «Το
ζηλιάρικο κινητό». Για ενήλικες, «Το χέρι», «Το δωμάτιο των ονείρων», «Προσοχή ο σκύλος δαγκώνει», «Το σεντούκι», «Are
you on line Caroline». Όλα τα παραπάνω πραγματεύονται κοινωνικά ζητήματα που
απασχολούν τη σύγχρονη εποχή μας.
Συντελεστές:
Κείμενο: Έφη
Βετουλάκη
Σκηνοθεσία:
Πάνος Μέγγουλης
Μουσική:
Πέτρος Λοΐζος
Βοηθός
σκηνοθέτη: Βασίλης Παπαχρήστος
Παίζουν: Πάνος Μέγγουλης
Έφη Βετουλάκη
Βασίλης Παπαχρήστος
























