Γράφει η Βικτωρία Ιωσηφίδου
Μια νεαρή ομάδα παιδιών, μια ξεχωριστή παρέα με πολύ
μεράκι, ταλέντο, έμπνευση, αλλά και προβληματισμούς και ανησυχίες, παίρνει την
απόφαση, πολλές δεκαετίες μετά την εμβληματική ταινία του Κώστα Γαβρά «Ζ», να
ανεβάσει την πολύκροτη υπόθεση στο θέατρο. Τη σκηνοθεσία αναλαμβάνει ο
Παναγιώτης Γκιζιώτης, καθώς και τη θεατρικη μεταγγραφή μαζί με τον Γιώργο
Χιώτη.
Ζ, γιατί ζει! Ο Γρηγόρης Λαμπράκης ζει, παρά την
άνανδρη δολοφονία του. Ζει στις καρδιές μας, ζει στη συνείδησή μας. Ζουν για
πάντα οι ιδέες του, διαχρονικές και επίκαιρες.
Οι ηθοποιοί είναι πέντε, τέσσερα αγόρια κι ένα
κορίτσι, όλοι τους μια γροθιά. Εκτός από το ότι παίζουν κάνουν και όλα τα άλλα
στην παράσταση! Μουσικές, κίνηση, φώτα, όργανα. Και αξίζει να αναφέρω τα
ονόματά τους. Αλέξανδρος Γιαγκούσης, Δημήτρης Ροΐδης, Αγγελίνα Τερσενίδου,
Νίκος Τσόπογλου, Γιώργος Χιώτης. Στήνουν
παράξενα, αποδομημένα σκηνικά από τσιμέντο, μέταλλα, ξυλαράκια και τούβλα με τη βοήθεια του Θωμά Σιδήρογλου.
Στήνουν μια μπάντα. Είναι όλοι τους μουσικοί, μπάσο, κιθάρα, τύμπανα, πνευστά.
Παίρνουν τα μικρόφωνα και άλλοτε ερμηνεύουν επιλεκτικά κάποιους ρόλους, άλλοτε
αφηγούνται κι άλλοτε τραγουδούν. Και τότε η σκηνή κατακλύζεται από κύματα
έντασης και συγκίνησης. Ροκ, έντεχνο, παραδοσιακό. Παίζουν με τους ήχους που παράγουν
οι ίδιοι πάνω στη σκηνή. Κραυγές, γρατζουνίσματα, μπουμπουνητά, ποδοβολητά, πυροβολισμοί,
αλλά και πιο ήπιοι ήχοι. Ήχοι που ακολουθούν τους χτύπους της καρδιάς των
θεατών, ήχοι που ταράζουν, ξεσηκώνουν, φοβίζουν.
Μιλούν για τον γιατρό, το Γρηγόρη. Αυτόν που κάθε
Τρίτη και Πέμπτη εξετάζει τους ασθενείς του χωρίς να παίρνει χρήματα, κι ας μην
αρκεί μόνο αυτό για να σώσει την ανθρωπότητα. Τον γιατρό, τον βαλκανιονίκη στο άλμα εις μήκος, τον
βαθύ ειρηνιστή. Που ζωντανεύει πάνω στη σκηνή και μιλά, μιλά για τις ιδέες του,
για τους ανώφελους εξοπλισμούς, για τα υπέρογκα ποσά που ξοδεύονται κάθε χρόνο
για όπλα, ενώ ακόμη και πολύ μικρότερα ποσά θα μπορούσαν να θρέψουν ολόκληρη
την πεινασμένη ανθρωπότητα. Ο γιατρός με τις μεγάλες ιδέες και το χαμογελαστό
πρόσωπο. Ο ακούραστος, ο δυνατός, ο εμπνευστής, ο δικός μας άνθρωπος.
Στις 22 Μαΐου του 1963, μετά από μια ομιλία του για
την ειρήνη, ένα τρίκυκλο τον χτύπησε στη συμβολή των οδών Βενιζέλου και Ερμού
και στη συνέχεια ένα κλομπ τού έσπασε το κεφάλι. Μα όχι! Ήταν ατύχημα! Το
κεφάλι του έσπασε από την πτώση στο έδαφος, λένε οι εγκληματίες. Ο Γιάγκος,
οδηγός του τρικύκλου με βεβαρημένο παρελθόν, και ο Βάγγος, βιαστής και
παιδοβιαστής, άνθρωποι του υποκόσμου και του παρακράτους, πληρωμένοι δολοφόνοι.
Δίπλα τους ο Τίγρης, που βλέπει τη σκηνή και ορμά πάνω στο τρίκυκλο, από μόνος
του, για να υπερασπιστεί τον χτυπημένο γιατρό. Κι ένας τροχονόμος που αργότερα
συλλαμβάνει τον Γιάγκο. Είναι η φωνή του καλού, μια φωνή που όλοι επιδιώκουν να
πνίξουν και να φιμώσουν. Γύρω τους, πάμπολλοι ακόμη άνθρωποι, κάποιοι του
υποκόσμου. Ο Αρχηγόσαυρος με την
οργάνωση και τα έντυπα που εκδίδει, ο Βαρώνος, αλλά και ο αρχηγός της
αστυνομίας, ο ανακριτής, ο στρατηγός.
Και η γυναίκα του γιατρού. Τα όνειρα της για μια
χαρούμενη ζωή, οι ευτυχισμένες στιγμές του παρελθόντος. «Το χέρι σου μέσα στο
δικό μου χέρι, το χέρι σου μέσα στο δικό μου χέρι». Μια ζωντανή που έμεινε να
πενθεί έναν νεκρό… Ή μήπως μια νεκρή πλέον γυναίκα που πενθεί κάποιον που για
πάντα ζει και θα ζει;
Οι πέντε ηθοποιοί ερμηνεύουν, απαγγέλλουν, παίζουν
εξαιρετικές μουσικές, άλλοτε σαν υπόκρουση κι άλλοτε κυριαρχώντας στον χώρο, πετούν
σπίθες και εκτοξεύουν το συναίσθημα των θεατών. Μέσα από τη θεατρική πράξη
προσπαθούν να βάλουν τα πράγματα σε μια σειρά, να ξεδιαλύνουν τις μαρτυρίες και
τα γεγονότα, μπας και βγει κάποιο συμπέρασμα..
Μέσα στο ιδιαίτερο, ευφάνταστο σκηνικό, η παρέα τα καταφέρνει περίφημα να μεταφέρει το συνταρακτικό
κλίμα της τρομοκρατίας, της δολοφονίας, του παρακράτους, της ανάκρισης. Σίγουρα
αξίζει αυτός ο φόρος τιμής που αποτίουν τα νεαρά παιδιά στον Γρηγόρη Λαμπράκη,
τον ακούραστο γιατρό, τον εμπνευσμένο ιδεολόγο, τον μεγάλο αγωνιστή, τον
ανιδιοτελή Έλληνα.
Ανέβηκε με το αεροπλάνο για μια ομιλία στη
Θεσσαλονίκη. Επέστρεψε στην Αθήνα μέσα σε ένα φέρετρο, στο βαγόνι 4383 Ζ. Χώμα
έγιναν τα όνειρά του και τον κατάπιε ο θάνατος. Και σίγησε για πάντα η φωνή
του. Το όραμά του, όμως, παραμένει. Αφυπνίζει, θορυβεί και επιμένει.
Μόλις προχθές, στην παρέλαση της 28ης Οκτωβρίου στη
Θεσσαλονίκη, έγινε επίδειξη των νέων υπερσύγχρονων και πανάκριβων όπλων, που
ετοιμάζονται να αναχαιτίσουν οποιαδήποτε επίθεση. Τόσα χρόνια μετά και τίποτα
δεν άλλαξε! Η πολιτεία επιμένει στα ίδια, όπως και στο παρελθόν. Και η
Θεσσαλονίκη του σήμερα έρχεται να ενωθεί με εκείνη του παρελθόντος, φωνάζοντας
τα ίδια συνθήματα, έχοντας τους ίδιους προβληματισμούς για τον πόλεμο και τα
υπέρογκα έξοδα των εξοπλισμών, όπως τότε. Οι απλοί πολίτες μένουν μόνοι να κραυγάζουν
τα ίδια ζητήματα, τα ίδια αιτήματα. Συμπαράσταση στην πονεμένη και πεινασμένη
ανθρωπότητα και Ειρήνη, Ειρήνη, Ειρήνη. Μα ποιος άραγε νοιάζεται να τους ακούσει;
Δείτε αυτή την παράσταση!
Συντελεστές
Σκηνοθέτης: Παναγιώτης Γκιζώτης
Δραματουργική Επεξεργασία - Θεατρική
Μεταγγραφή:
Παναγιώτης Γκιζώτης, Γιώργος Χιώτης
Μουσική Σύνθεση: Δημήτρης Ροΐδης,
Νίκος Τσόπογλου
Επιμέλεια Κίνησης: Αλέξανδρος
Γιαγκούσης
Ενδυματολόγος: Γεωργία Διάκου
Σκηνικά: Θωμάς Σιδήρογλου
Σχεδιασμός Φωτισμών: Παναγιώτης Γκιζώτης
Visuals/Βίντεο: Γιάννης Παπαγεωργίου
Βοηθός Σκηνοθέτη: Γεωργία Διάκου
Ηθοποιοί: Αλέξανδρος
Γιαγκούσης, Δημήτρης Ροΐδης, Αγγελίνα Τερσενίδου,
Νίκος
Τσόπογλου, Γιώργος Χιώτης
Οργάνωση & Εκτέλεση Παραγωγής: Δέσποινα Σαραντίδη
Διεύθυνση Παραγωγής: Παναγιώτης
Μητσόπουλος
Παραγωγή: Καλλιτεχνικός
Οργανισμός Ανδρέας Βουτσινάς
