Σοκαριστικό το «ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΣΥΜΒΟΛΑΙΟ»

 

Κριτική της Βικτωρίας Ιωσηφίδου

Ένα έργο γροθιά στο στομάχι, μια πραγματικά σοκαριστική υπόθεση, παρουσίασε η θεατρική ομάδα Ωραιοκάστρου «ΔΙΑΔΡΑΣΗ» στο Θέατρο Μίκης Θεοδωράκης στο Κορδελιό. Πρόκειται για το έργο «Κοινωνικό Συμβόλαιο» που έγραψε ο Μάριος Ποντίκας και διασκεύασε και σκηνοθέτησε η Βίκυ Γρηγοριάδου.

Αφορά την περίπτωση βιασμού μιας νεαρής κοπέλας. Μα ο βιασμός αυτός, εν τέλει, ήταν το λιγότερο. Οι πράξεις στις οποίες την οδήγησε η οικογένειά της για να «ξεπλύνει» τη ντροπή είναι αυτές που  μας αφήνουν κυριολεκτικά άφωνους. Μια ιστορία που μοιάζει απίστευτη κι όμως θα μπορούσε πραγματικά να είναι αληθινή. Τα κουτσομπολιά, η κοινωνική κατακραυγή, τα αρνητικά σχόλια και κυρίως η οργισμένη αντίδραση της οικογένειας του θύματος οδηγούν τη νεαρή ηρωίδα σε τραγική κατάληξη. Το έργο εκτυλίσσεται το 1979 και όμως, σε ορισμένες περιπτώσεις, τα γεγονότα θα μπορούσαν να είχαν συμβεί τόσο παλιότερα όσο και ακόμη και σήμερα, σε κάποιες πιο κλειστές κοινωνίες.

Σε μια εποχή που η γυναίκα εξακολουθεί να παραμένει θύμα και στόχος των ανδρών, σε μια εποχή που οι γυναικοκτονίες είναι καθημερινό φαινόμενο, παρακολουθούμε το έργο αυτό με εξαιρετικό ενδιαφέρον. Από τη μία βλέπουμε την οικογένεια ( μάνα, πατέρα και αδερφή ) και από την άλλη την  αίθουσα του δικαστηρίου όπου διάφοροι μάρτυρες  καταθέτουν. Μέσα από αυτές τις δύο πλευρές αναδεικνύεται μια απίστευτη βαρβαρότητα.

Η Βίκυ Γρηγοριάδου σκηνοθετεί με άποψη, συχνά με στοργή και κυρίως με πολλή ευαισθησία και ενσυναίσθηση. Η έναρξη παρουσιάζει μια κοπέλα που πνίγεται, που ασφυκτιά κάτω από ένα νάιλον σεντόνι, το θύμα προφανώς, ενώ το τέλος του έργου στέλνει ένα αισιόδοξο μήνυμα για τη ζωή που κάθε γυναίκα πρέπει να ονειρεύεται και να αξιώνεται να ζήσει, ώστε να είναι ευτυχισμένη, συνοδευόμενο από ένα ποίημα και ένα έγχρωμο βίντεο κλιπ.

Στην είσοδο του θεάτρου μάς υποδέχονται ζευγάρια μεταχειρισμένων παπουτσιών και δίπλα τους κεράκια, σαν σύμβολο όλων των γυναικών που υπέφεραν ή έχασαν τη ζωή τους χωρίς πραγματικά να έχουν φταίξει στο παραμικρό. Δύο φορέματα, κρεμασμένα σε κρεμάστρες, αναμένουν από την αρχή του έργου πάνω στη σκηνή να φορεθούν — άραγε σε ποια περίσταση; Ενώ μικρές ανάπαυλες ανάμεσα στα επεισόδια δίνουν την ευκαιρία στους θεατές να αναστοχαστούν όσα είδαν.

Οι ηθοποιοί ερμηνεύουν με πάθος και μεγάλη αφοσίωση τους ρόλους τους. Στο ρόλο της Αφέντρας, του θύματος δηλαδή, η αφοπλιστική, εξαιρετική Εύη Τανάνη. Ξεχώρισε για τη σπαρακτική ερμηνεία της στον ρόλο της μάνας η Αγγελική Πετροπούλου, διχασμένη ανάμεσα στον πόνο για το βασανισμένο παιδί της και στην αμείλικτη στάση του πατέρα και της αδερφής της νεαρής.

Σε μια εποχή που η βία κατά των γυναικών καλά κρατεί, το «Κοινωνικό Συμβόλαιο» έρχεται να μας συγκλονίσει, να μας αφυπνίσει και να μας θυμίσει ότι η σιωπή, η συνενοχή και τα κοινωνικά στερεότυπα σκοτώνουν εξίσου. Ένα έργο που δεν αφήνει κανέναν ασυγκίνητο και που οφείλουμε να δούμε, όχι μόνο ως θεατρική εμπειρία, αλλά ως κοινωνικό καθρέφτη και κραυγή ευθύνης.

Αρχή φόρμας